विलोम शब्द
| विलोम शब्द | |
|---|---|
| वीर (veer) | कायर (Kayar) |
| उपकार (Upkar) | अपकार (apkar) |
| अनुज (Anuj) | अग्रज (Agraj) |
| राजा (Raja) | रानी (Raani), प्रजा (Praja), रंक (Rank) |
| सुबह (Subah) | शाम (Shaam) |
| धरती (Dharti) | गगन (Gagan) |
| प्रशंसा (Prashansa) | निंदा (Ninda) |
| विद्वान (Vidhwan) | मुर्ख (Murkh) |
| विशाल (Vishal) | क्षुद्र (Kshudra) |
| अमर (Amar) | मर्त्य (Mraty) |
| उदय (Uday) | अस्त (Ast) |
| शीतल (Sheetal) | उष्ण (Ushn) |
| गहरा (Gahra) | छिछला (Chhichhla) |
| गुण (Gun) | अवगुण (Avgun) |
| विश्वास (Viswas) | अविश्वास (Avishwas) |
| अंधकार (Andhkar) | प्रकाश (Prakash), आलोक (Alok) |
| आकाश (Aakash) | पाताल (Patal) |
| आलसी (Alsi) | उद्यमी (Udhyami), परिश्रमी (Prishrami), कर्मठ (Karmath) |
| आसमान (Aasman) | धरती (Dharti) |
| कठिन (Kathin) | सरल (Saran) |
| कायर (Kayar) | वीर (veer) |
| धनवान (Dhanwan) | धनहीन (Dhanheen) |
| लाभ (Labh) | हानि (Hani), क्षति (Kshati) |
| जीवन (Jeevan) | मरण (Maran), मृत्यु (Mratyu) |
| दुष्ट (Dusht) | सज्जन (Sajjan) |
| रात (Raat) | दिन (Din) |
| शाश्वत (Sharshwat) | क्षणिक (Kshanik) |
| सुंदर (Sundar) | कुरूप (Kuroop) |
| अनिवार्य (Anivary) | वैकल्पिक (Vaikalpik) |
| इच्छा (Ichha) | अनिच्छा (Anichha) |
| उत्तम (Uttam) | अधम (Adham) |
| नभ (Nabh) | भू (Bhoo) |
| निर्माण (Nirman) | ध्वंश (Dhwansh), नाश (Nash) |
| नूतन (Nutan) | पुरातन (Puratan) |
| मधुर (Madhur) | कटु (katu), कर्कश (Karkash) |
| स्वतंत्र (Swatantra) | परतंत्र (Partantra) |
| अग्रज (Agraj) | अनुज (Anuj) |
| अनुकूल (Anukool) | प्रतिकूल (Pratikool) |
| अर्थ (Arth) | अनर्थ (Anarth) |
| आदर (Adar) | अनादर (Anadar), निरादर (Niradar) |
| उचित (Uchit) | अनुचित (Anuchit) |
| उत्थान (Utthan) | पतन (Patan) |
| उपयोगी (Upyogi) | अनुपयोगी (Anupayogi) |
| कृतज्ञ (Kratgya) | कृतघ्न (Kratghn) |
| प्राचीन (Pracheen) | नवीन (Naveen), अर्वाचीन (Arwachin), आधुनिक (Aadhunik) |
| व्यक्तित्व (Vyaktitwa) | व्यक्तित्वहीन (Vyaktiswaheen) |
| सज्जन (Sajjan) | दुर्जन (Durjan), खल (Khal), दुष्ट (Dusht) |
| सफलता (Safalta) | असफल (Asafal) |
| सुरक्षित (Surakshit) | असुरक्षित (Asurakshit) |
| सुराज (Suraaj) | क़ुराज (Kuraaj) |
| अमृत (Amrat) | विष (Vish) |
| आज (Aaj) | कल (Kal) |
| उदार (Udar) | अनुदार (Anudar), कृपण (Krapan) |
| गुलाम (Gulam) | आजाद (Aazad) |
| डर (Dar) | निड़र (Nidar) |
| धनी (Dhani) | निर्धन (Nirdhan), दरिद्र (Daridra) |
| पाप (Paap) | पुण्य (Punya), निष्पाप (Nishpap) |
| पुरस्कार (Purshkar) | तिरस्कार (Tirskar), दण्ड (Dand) |
| सघन (Saghan) | विरल (Viral) |
| सरल (Saral) | कठिन (Kathin), कुटिल Kutil, जटिल (Jatil) |
| उन्नति (Unnati) | अवनति (Avnati) |
| ज्ञान (Gyan) | अज्ञान (Agyan) |
| मीठा (Meetha) | कड़वा (Kadwa), फीका (Feeka) |
| विजय (Vijay) | पराजय (Prajay) |
| सम्मान (Samman) | अपमान (Apmaan) |
| कठोर (Kathor) | कोमल (Komal), मृदुल (Mradul) |
| कोमल (Komal) | कठोर (Kathor) |
| चंचल (Chanchal) | स्थिर (Sthir), एकाग्र (Ekagr), शांत (Shant), चित्त (Chit), गंभीर (Gambhir) |
| निर्मल (Nirmal) | मलिन (Maleen) |
| परिश्रम (Parishram) | विश्राम (Vishram), अनुद्यम (Anudhyam) |
| प्रसन्नता (Prashanta) | खेद (Khed) |
अ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| अंत | आदि | अंकटक | कंटकित |
| अंतरंग | बहिरंग | अछत | विछत |
| अंतद्वर्न्द्व | बहिद्वर्न्द्व | अछम | सछम |
| अंतमुर्खी | बहिमुर्खी | अदृश्य | दृश्य |
| अंदर | बाहर | अस्तित्व | आस्तित्व |
| अंधकार | प्रकाश | अर्हता | अनर्हता |
| अकर्मक | सकर्मक | अभिमुख | प्रतिमुख |
| अकाल | सुकाल | अभिप्रेत | अनभिप्रेत |
| अग्र | पस्च | अधिमूल्यन | अवमूल्यन |
| अगला | पिछला | अवर | प्रवर |
| अच्छा | बुरा | अवनति | उनति |
| अधम | उत्तम | अपर्ण | ग्रहण |
| अध्यवसाय | अनध्यवसाय | अभिज्ञ | अनभिज्ञ |
| अधोमुखी | उध्वर्मुखी | अनागत | विगत |
| अधोगामी | उध्वगामी | अधिकृत | अनधिकृत |
| अति | अल्प | अथाह | छिछला |
| अथ | इति | अनाथ | सनाथ |
| अनुकूल | प्रतिकूल | अविचल | विचल |
| अपर्ण | ग्रहण | अविस्मरणीय | विस्मरणीय |
| अनिवार्य | वैकल्पिक | अनुराग | विराग |
| अच्युत | च्युत | अग्रज | अनुज |
| अस्त | उदय | अवनि | अम्बर |
| अवनत | उनत | अस्त्रीकरण | निस्त्रीकरण |
| अनुलोम | प्रतिलोम/विलोम | अवलम्ब | निरालम्ब |
| अमित | परिमित | अघत | अनुद्यत |
| अपकार | उपकार | अनुक्रिया | प्रतिक्रिया |
| अस्थिर | स्थिर | अपशकुन | शकुन |
| आरोह | अवरोह | अचल | चल |
| अपचय | उपचय | अनायास | सायास |
| अभिशाप | वरदान | अध: पतन | उत्थान |
| अपव्यय | मितव्यय | अतिथि | आतिथेय |
| अनन्त | अन्त | अल्पायु | दीर्घायु |
| अधूरा | पूरा | अस्तित्व | अनस्तित्व |
| अल्पसंख्यक | बहुसंख्यक | अपना | पराया |
| अल्पज्ञ | बहुज्ञ | अपेछा | उपेछा |
| अशक्त | सशक्त | अत्यधिक | स्वल्प |
| असीम | ससीम | अनुरिक्त | विरिक्त |
| अपराध | निरपराध | अर्जन | वर्जन |
| अभिसरण | अपसरण | अवकाश | अनवकाश |
| अवाक् | सवाक | अछर | छर |
| अग्नि | जल | अमर | मर्त्य |
| अहिंसा | हिंसा | अर्थ | अनर्थ |
| अर्वाचीन | प्राचीन | अगम | सुगम |
| अल्पमत | बहुमत | अमृत | विष |
| अपमान | सम्मान | अभ्यास | अनभ्यास |
| अज्ञ | विज्ञ | अमावस्य | पूर्णिमा |
| अलभ्य | लभ्य | अनुग्रह | विग्रह |
| अच्छा | बुरा | अन्वय | अनन्वय |
| अधुनातन | पुरातन | अधिक | कम |
| अशन | अनशन | अक्रूर | क्रूर |
| असम्भव | सम्भव | अतिवृष्टि | अनावृष्टि |
| अभ्यस्त | अनभ्यस्त | अल्प | प्रचुर |
| अनुमत | अननुमत | अमीर | गरीब |
आ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| आकाश | पाताल | आकर्षण | विकर्षण |
| आहार | निराहार | आक्रमण | प्रतिछण |
| आगत | अनागत | आस्तिक | नास्तिक |
| आगामी | विगत | आत्मीय | अनात्मीय |
| आचार | अनाचार | आत्मविस्वाश | आत्मसंशय |
| आदर | अनादर/निरादर | आलोक | तिमिर |
| आतुर | अनातुर | आवश्यक | अनावश्यक |
| आश्रित | अनाश्रित | आरोही | अवरोही |
| आध्यात्मिक | भौतिक | आय | व्यय |
| आविर्भाव | तिरोभाव | आयात | निर्यात |
| आदत | अनादत | आत्यंतिक | परिमित |
| उत्साह | निरुत्साह | आशंका | विस्वास |
| आरोहण | अवरोहण | आघात | अनाघात |
| आग्रह | दुराग्रह | आहन | विसर्जन |
| आधार | निराधार | आकीर्ण | विकीर्ण |
| आग | पानी | आकस्मिक | सामयिक |
| आशा | निराशा | आमिष | निरामिष |
| आशावादी | निराशावादी | आनन्दमय | विसादपूर्ण |
| आशीष | अभिशाप | आभ्यन्तर | बाहा |
| आगमन | प्रस्थान | आर्ष | अनार्ष |
| आकुंचन | प्रसारण | आराध्य | दुरध्या |
| आसक्त | अनासक्त | आवर्तक | अनावर्तक/विवर्तक |
| आहात | अनाहत | आद्य | अन्त्य |
| आस्था | अनास्था | आरम्भ | अन्त |
| आरूढ़ | अनारूढ़ | आहूत | अनाहूत |
| आजादी | गुलामी | आमंत्रित | अनामंत्रित |
| आदि | अन्त | आहार्य | अनाहार्य |
| आवृत | अनावृत | आडम्बर | सादगी |
| आश्चर्य | अनाश्चर्य | आर्य | अनार्य |
| आर्द्र | शुष्क | आज्ञा | अवज्ञा |
| आरम्भ | अंत | आदान | प्रदान |
| आकलन | विकलन | आदर्श | यथार्थ |
| आदरणीय | निरादरणीय | आस्तिक | नास्तिक |
इ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| इच्छुक | अनिच्छुक | इज्जत | बेइज्जत |
| इष्ट | अनिष्ट | इधर | उधर |
| इच्छा | अनिच्छा | इहलोक | परलोक |
| इति | अथ | इतिश्री | श्री गणेश |
ई शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ईहा | अनीहा | ईश | अनीश |
| ईश्वर | अनीश्वर | ईप्सित | अनिप्सित |
| ईमानदार | बेइमान | ईडा | निन्दा |
उ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| उत्तम | अधम | उच्च | निम्न |
| उदय | अस्त | उपयुक्त | अनुपयुक्त |
| उपमान | व्यतिरेक | उपादेय | अनुपादेय |
| उत्तर | दछिण | उल्लास | विशाद |
| उत्थान | पतन | उन्मुख | विमुख |
| उद्घाटन | समापन | उज्जवल | धूमिल |
| उत्पति | विनाश | उचित | अनुचित |
| उन्नयन | पलायन | उस्ताद | चेला |
| उर्वरा | बजर | उत्कृट | नित्कृट |
| उचित | अनुचित | उत्तीर्ण | अनुतीर्ण |
| उक्त | अनुक्त | उन्मत | अनुंमत |
| उत्तीर्ण | अनुतीर्ण | उदभव | अवसान |
| उदगम | विलय | उदान्त | अनुदान्त |
| उद्धत | विनत | उच्छिष्ट | अनुच्छिष्ट |
| उषा | संध्या | उदित | अस्त |
| उदार | अनुदार | उद्वेग | निरुद्वेग |
| उष्ण | शीतल | उत्तेजन | प्रशमन |
| उपमेय | अनुपमेय | उपसर्ग | प्रत्यय |
| उत्कर्ष | अपकर्ष | उपस्थित | अनुपस्थित |
| उन्मूलन | रोपण | उल्लघन | अनुल्लघन |
| उधार | नकद | उपार्जित | अनुपार्जित |
| उग्र | सौम्य | उदग्र | अनुदग्र |
| उदयाचल | अस्ताचल | उन्नत | अवनत |
| उपयोग | अनुप्रयोग | उन्मीलन | निमिलान |
ऊ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ऊष्मा | शीतलता | ऊँच | नीच |
| ऊर्ध्व | अधो | ऊधम | विनय |
ऋ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ऋजु | वक्र | ऋण | धन |
| ऋत | अनृत | ऋद्धि | विपन |
ए, ऐ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| एकत्र | विकीर्ण | एकाधिकार | सर्वाधिकार |
| एक | अनेक | एकेश्वरवाद | बहुदेववाद |
| एड़ी | चोटी | एकार्थक | अनेकार्थक |
| एकाग्र | चंचल | एकाग्रचित | अन्यमनस्क |
| एकता | अनेकता | एषणा | अनेषणा |
| एकांगी | अनेकांगी | एकल | समूह |
| एकपछिय | बहुपछिय | एकमुखी | बहुमुखी |
| ऐहिक | पारलौकिक | ऐन्द्री | इंद्र |
| ऐतिहासिक | अनैतिहासिक | ऐच्छिक | अनैच्छिक |
| ऐक्य | अनैक्य | ऐश्वर्य | अनेश्वर्य |
ओ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ओजस्वी | निस्तेज | ओछा | गंभीर |
| ओतप्रोत | विहीन | ओह | वाह |
औ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| औरत | मर्द | औरस | दन्तक |
| औपचारिक | अनौपचारिक | औषधि | अनौषधि |
| औचित्य | अनौचित्य | औदार्य | अनोदार्य |
| औदित्य | अनोदित्य |
क शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| कर्कश | सुशील | कापुरुष | पुरुषार्थी |
| कलंकित | निष्कलंक | कसूर | बेकसूर |
| कनिष्ठ | ज्येष्ठ | क़ानूनी | गैरकानूनी |
| काटय | अकाटय | कोलाहल | शांति |
| क्रय | विक्रय | कामी | ब्रह्यचारी |
| कुटित | सरल | कुंठित | अकुंठित |
| कर्मठ | निकंम्मा | कुपथ | सुपथ |
| कुरूप | सुरूप | कल्पनातीत | कल्पनीय |
| कृष्ण | शुक्ल | कुव्यवस्था | सुव्यवस्था |
| कर्तज्ञ | अकृतज्ञ | कार्य | अकार्य |
| कृपा | अकृपा | करुण | निष्ठुर |
| कृत | अकृत | कटु | मधुर |
| कृपण | उदार | कड़ा | मुलायम |
| कुफल | सुफल | कपट | निष्कपट |
| कृष | पुष्ट | कलयुग | सतयुग |
| कुख्यात | दिख्यात | कपूत | सपूत |
| कुबुद्धि | सुबुद्धि | कोमल | कठोर |
| कुकृति | सुकृति | कर्मण्य | अकर्मण्य |
| कुलटा | पतिव्रता | कर्षण | विकर्षण |
| क्रम | व्यतिक्रम | कुलदीप | कुलांगर |
| कड़वा | मीठा | कुसुम | वज्र |
| कीर्ति | अपकीर्ति | कृतिम | प्राकृत |
| क्रोध | छमा | कारण | अकारण |
| कल्याण | अकल्याण | क्रूर | सदय |
| कायर | साहसी |
ख शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| खण्डन | मण्डन | खाली | भरा |
| खिलना | मुरझाना | खुशकिस्मत | बदकिस्मत |
| खगोल | भूगोल | खुशमिजाज | बदमिजाज |
| खरीदना | बेचना | खूबसूरत | बदसूरत |
| खुश | नाखुश | खास | आम |
| खुला | बंद | खीझना | रिझना |
| खल | साधु/सज्जन | ख्यात | कुख्यात |
| खाद्य | अखाद्य | खेचर | भूचर |
| खर्च | आमदनी | खरा | खोटा |
| खेद | प्रसन्नता |
ग शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| गणत्रंत | राजतंत्र | गहन | विरल |
| गुप्त | प्रकट | गंभीर | अगंभीर |
| गर्म | ठंडा | गगन | पृथ्वी |
| गहरा | छिछला | ग्रहण | त्याग |
| गति | अवरोध | गुनहगार | बेगुनाह |
| गद्य | पघ | गम्य | अगम्य |
| गृही | त्यागी | गिला | सूखा |
| गृहीत | त्यक्त | ग्राम्य | नागर |
| ग्राम | नगर | ग्रस्त | मुक्त |
| गोरी | साँवली | ग्रथित | विकीर्ण |
| गाढ़ा | पतला | गुरु | लघु |
| गौरव | लाघव | गुण | दोष |
| गृहस्त | सन्यासी | गुरुत्व | लघुत्व |
| गरल | सुधा | गूढ़ | प्रकट |
| गरिमा | लघिमा | गीत | अगीत |
| गत | आगत | गेय | अगेय |
| गौरछण | गोभछण | गोचर | अगोचर |
| गोचर | आगमन |
घ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| घर | बाहर | घृणा | प्रेम |
| घटना | बढ़ना | घाटा | लाभ |
| घटाना | बढ़ाना | घना | विरल |
| घटक | समुदाय | घना | छीतरा |
| घात | प्रतिघात | घटित | अघटित |
| घोषित | अघोषित | घरेलु | बाहरी |
| घोष | अघोष |
च शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| चर | अचर | चंड | शांत |
| चतुर | मूढ़ | चेतन | अचेतन |
| चढ़ाव | उतार | चिकना | खुरदरा |
| चल | अचल | चाहा | अनचाहा |
| चर्चित | अचर्चित | चेन | बेचैन |
| चाटुकार | स्वाभिमानी | चिन्तित | निश्चिंत |
| चारु | अचारू | चिरायु | अल्पायु |
| चित्र | विचित्र | चिरतन | नस्वर |
| चिर | अचिर | चिरस्थयी | अल्पस्थायी |
| चोर | साधु | चपल | स्थिर |
| चचू | अयशस्वी | चेष्टा | निश्चेष्टा |
छ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| छल | निश्छल | छूत | अछूत |
| छली | निशछली | छोटा | बड़ा |
| छादन | प्रकाशन | छोरा | छोरी |
| छाया | आतप | छुटकारा | बन्धन |
| छात्र | छात्रा | छॉह | धुप |
| छिन | सलग्न | छरहरा | थुलथुल |
ज शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| जड़ | चेतन | जाति | विजाति |
| जटिल | सरल | जाड़ा | गर्मी |
| जन्म | मृत्यु | जीवन | मरण |
| जंगम | स्थावर | जागरण | शयन |
| जय | पराजय | जागना | सोना |
| जाति | विजाति | ज्येष्ठ | कनिष्ठ |
| जागृत | सुषुप्त | ज्वार | भाटा |
| जीत | हार | ज्योति | तम |
| जड़ता | चेतनता | जेय | अजेय |
| जल | थल/स्थल/निर्जल | जीर्ण | अजीर्ण |
| जवानी | बुढ़ापा | जातीय | विजातीय |
| जर्जत | अछत | जालिम | रहमदिल |
| जननी | जनक | जाली | असली |
| जोड़ | घटाव | जागर | अनवधानता |
झ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| झगड़ा | शांति | झूठ | सच |
| झंकृत | निस्तब्ध | झोपड़ी | महल |
| झंझा | तूफानी | झकझकागट | धुंधला |
| झंझट | निश्चिंतता |
“ट शब्द” से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| टल | अटल | टीका | भाष्य |
| टकसाली | सामान्य | टूटना | जुड़ना |
ठ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ठहरना | जाना | ठीक | गलत |
| ठंडा | गर्म | ठोस | तरल |
| ठाठ | सादगी | ठौर | कुठौर |
ड शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| डर | निडर | डाल | पती |
| डाल | सदभाव | डिम्भ | निराडंबर |
| डिम्ब | अछोम |
ढ़ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ढंग | कुढंग/बेढंग | ढाढ़स | त्रास/निरुत्साह |
| ढरना | रुकना | ढ़ाल | तलवार |
| ढालू | समतल | ढील | विनम्र |
त शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| तरल | ठोस | तप्त | शीतल |
| तरुण | वृद्ध | तृषा | तृप्ति |
| तट | मझधार | ताजा | बासी |
| तल | अतल | तीक्ष्ण | कुंठित |
| तन्द्रा | जागरण | तीव्र | मंद |
| तृष्णा | वितृष्णा | तुलनीय | अतुलनीय |
| तर्कपूर्ण | कुतर्कपूर्ण | तुच्छ | महान |
| तृप्त | अतृप्त | तेज | धीमा |
| त्यक्त | गृहीत | तेजस्वी | निस्तेज |
| तामसिक | सात्विक | तुकान्त | अतुकान्त |
| तितिक्षा | असहिष्णुता | त्वरि | मंथर |
| तिमिर | प्रकाश |
थ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| थकावट | स्फूर्ति | थोक | फुटकर/खुदरा |
| थोड़ा | बहुत | थिर | गतिवान |
द शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| दयालु | निर्दयी | दुराचारी | सदाचारी |
| दृश्य | अदृश्य | दुर्गति | सुगति |
| दृढ़ | अदृढ़ | दुश्कर | सुकर |
| दक्षिण | उत्तर | द्वैत | अद्वैत |
| दरिंद्र | सम्पन्न | दुर्लभ | सुलभ |
| दानी | कृपण | द्वेष | सदभावना |
| दिवा | रात्रि | देशभक्त | देशद्रोही |
| दीर्घायु | अल्पायु | दुष्प्रभाव | सुप्राय |
| दुर्बल | सबल | दाखिल | ख़ारिज |
| देनदार | लेनदार | दीर्घ | हस्व |
| दण्ड | पुरुस्कार | दुराचार | सदाचार |
| दैत्य | देव | देह | विदेह |
| दाता | सुम | देव | दानव |
| द्वंद्व | निद्वंद्व | देय | अदेय |
| दुर्जन | सज्जन | देन | लेन |
| दुष्ट | भला | देर | जल्दी |
| दूषित | स्वच्छ | दक्ष | अदक्ष |
| दिव्य | अदिव्य | दक्षिण | वाम |
| दास | स्वामी | दुःशील | सुशील |
ध शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| धरा | गगन | ध्रुव | अस्थिर |
| धवल | श्याम | धैर्य | अधैर्य |
| धनी | निर्धन | धनात्मक | ऋणात्मक |
| धर्म | अधर्म | धीर | अधीर |
| ध्वंस | निर्माण | धृष्ट | विनीत या विनम्र |
| धीरता | अधीरता |
न शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| नकद | उधार | न्याय | अन्याय |
| नश्वर | अनश्वर | न्यून | अधिक |
| नख | सिख | नागरिक | ग्रामीण |
| नवीन | प्राचीन | नर | नारी |
| नया | पुराना | निर्गुण | सगुण |
| निषिद्ध | विहित | निराशा | आशा |
| निस्चल | चंचल | निरोगी | रोगी |
| निकट | दूर | निःशुल्क | सशुल्क |
| निरर्थक | सार्थक | निर्दोष | सदोष |
| निष्काम | सकाम | नूतन | पुरातन |
| निर्मल | मलिन | निर्माण | विनाश |
| नत | उन्नत | निडर | कायर |
| निरक्षण | साक्षर | निर्धनता | धनाढयता |
| निरामिष | सामिष | निन्दा | स्तुति |
| नियमित | अनियमित | निश्चित | अनिश्चित |
| नियंत्रित | अनियंत्रित | नित्य | अनित्य |
| निर्भीक | भयभीत | निर्दय | सदय |
| निर्लज्ज | सलज्ज | निरुजता | रुग्णता |
| निष्ठा | अनिष्ठा | नेकी | बदी |
| न्यायी | अन्यायी | नैतिक | अनैतिक |
| नीति | अनीति | नैसर्गिक | अनैसर्गिक |
| निर्दिष्ट | अनिर्दिष्ट | नमकहलाल | नमकहराम |
| नीरस | सरल |
प शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| पण्डित | मुर्ख | पंरुष | कोमल |
| परिचित | अपरिचित | परतंत्र | स्वतंत्र |
| प्रकट | गुप्त | परिश्रम | विश्राम |
| परमार्थ | स्वार्थ | परा | अपरा |
| पक्षपाती | निष्पक्ष | पेय | अपेय |
| पसंद | नापसंद | पूरा | अधूरा |
| प्रसारण | संकुचन | पैना | भोथरा |
| प्रफुल्ल | म्लान | पूर्णवर्ती | परवर्ती |
| प्रगति | प्रतिगमन | परिहार्य | अपरिहार्य |
| पक्का | कच्चा | पटु | अपटु |
| परोक्ष | प्रत्यक्ष | पतन | उत्थान |
| प्रोत्साहित | हतोत्साहित | परिष्कृत | अपरिष्कृत |
| प्रधान | गौण | पार्थिव | अपार्थिव |
| प्रसंसा | निन्दा | पाक | नापाक |
| प्रत्यय | अप्रत्यय | पाप | पुण्य |
| प्रभु | भृत्य | प्रगल्भ | अप्रगल्भ |
| पवित्र | अपवित्र | प्रतिष्ठा | अप्रतिष्ठा |
| पुरोगामी | पश्चगामी | प्रायः | अप्रायः |
| परिमित | अपरिमित | प्रीति | द्वेष |
| परिणत | अपरिणत | प्रौढ़ | अप्रौढ़ |
| पूर्ण | अपूर्ण | प्रतिपन्न | अप्रतिपन्न |
| पाच्य | अपाच्य | प्राकृतिक | अप्राकृतिक |
| पठित | अपठित | पक्ष | विपक्ष |
| परिग्रही | अपरिग्रही | पात्र | कुपात्र |
| पोषित | अपोषित | प्राचीन | आधुनिक |
| पृथक | संयुक्त | पावन | अपावन |
| प्रजातन्त्र | राजतंत्र | पाठ्य | अपाठ्य |
| पदोन्नत | पदावनत | पालक | घातक |
| प्रवेश | निर्गम | पारदर्शक | अपारदर्शक |
| प्रकाश | अन्धकार | पिता | माता |
| प्रतीची | प्राची | पर्व | पश्चिम |
| प्रगतिशील | अप्रगतिशील | पौष्टिक | अपौष्टिक |
| प्रावैगिक | स्थैतिक | पूर्ण | उत्तर |
| प्रशस्त | अप्रशस्त | पूर्णिमा | अमावस्य |
| प्रशिक्षित | अप्रशिक्षित | पौरस्त्य | पाश्चात्य |
| प्रलय | सृष्टि | परितुष्ट | कुंठित |
| प्रच्छन्न | अप्रच्छन्न | प्रज्ञा | अविवेक |
| प्रकृत | अप्रकृत | प्रत्याशित | अप्रत्याशित |
| प्रतिबंद्ध | अप्रतिबंद्ध | पतझड़ | बसन्त |
फ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| फल | अफल | फूल | काँटा |
| फाटक | हाटक | फुल्ल | म्लान |
| फैलना | सिकुड़ना | फिरना | स्थिर |
| फायदा | नुकसान | फलदायक | निष्फल |
| फजीहत | इज्जत |
ब शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| बलवान | बलहीन | बंधन | मोक्ष |
| बलिष्ठ | दुर्बल | वृहत | लघु |
| बचपन | यौवन | बहिष्कार | स्वीकार |
| बड़ा | छोटा | बहिरंग | अंतरंग |
| बहुत | थोड़ा | बंध्या | स्वीकार |
| बढ़िया | घटिया | बोध्य | अबोध्य |
| बर्बर | सभ्य | बेडौल | सुडौल |
| बहुतायत | कमी | बिम्ब | प्रतिबिम्ब |
| बेमेल | संगत | बुढ़ापा | जवानी |
| बाधित | अबाधित | बुद्धिमान | मुर्ख |
| बंधुत्व | शत्रुत्व | बुराई | भलाई |
| बाढ़ | सूखा | बोध | अबोध |
| बाहर | भीतर | बिहान | आज |
भ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| भगवान | भगवती | भोला | चालाक |
| भय | साहस | भीषण | सौम्य |
| भव्य | अभव्य | भन्न | अभन्न |
| भद्र | अभद्र | भंगूर | अभगुर |
| भक्ष्य | अभक्ष्य | भोग्य | अभोग्य |
| भंजक | योजक | भक्त | अभक्त |
| भारी | हल्का | भलाई | बुराई |
| भाग्य | दुर्भाग्य | भिन्न | अभिन्न |
| भाव | अभाव | भुत | भविष्य |
| भयभीत | निर्भय | भूगोल | खगोल |
| भ्रान्त | निभ्रान्त | भोगी | योगी |
| भूषण | दूषण | भोज्य | अभोज्य |
| भावी | अतीत | भौतिक | आध्यात्मिक |
| भला | बुरा | भाई | बहन |
| भेद | अभेद |
म शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| महात्मा | दुरात्मा | मनुज | दनुज |
| मन्द | त्वरित | मोलिख | लिखित |
| मधु | तिक्त | मीत | अपरिमित |
| ममता | निर्ममता | मुसीबत | आराम |
| मानव | दांव | मुख | पृष्ठ |
| मानवीय | अमानवीय | मार्जित | अमार्जित |
| मानवता | दानवता | मूढ़ | ज्ञानी |
| मालिक | नौकर | मिलन | विरह |
| महीन | मोटा | मृदुल | कठोर |
| मत | विमत | मिथ्या | सत्य |
| मसृण | रुक्ष | मैत्री | अमैत्री |
| मेहमान | मेजवान | मिश्रित | अमिश्रित |
| मितव्ययिता | अमितव्ययिता | मूर्त | अमूर्त |
| मीठा | कड़वा | मित्र | शत्रु |
| मुदित | खिन्न | मूल | निर्मूल |
| मूक | वाचाल | मूल्यवान | मूल्यहीन |
| महायोगी | महाभोगी | मौन | मुखर |
| मान | अपमान | मोक्ष | बंधन |
| मिट | अमिट | मरहूम | जीवित |
| महल | झोपडी |
य शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| यश | अपयश | योग्यता | अयोग्यता |
| यथार्थ | कल्पना | यौवन | बुढ़ापा |
| याद | भूल | योग्य | अयोग्य |
| युद्ध | शांति | योग | भोग |
| योगी | भोगी | याचक | अयाचक |
| यंत्रणा | सुख | यत | असंयत |
र शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| रत | विरत | रुधिबंद्व | रूढ़िमुक्त |
| रक्षक | भक्षक | रुक्ष | मृदु |
| रचना | ध्वंस | रौद्र | अरौद्र |
| राग | विराग | रदद् | बहाल |
| राजा | रंग | खाली | भरा |
| राक्षस | देवता | रुदन | हास्य |
| रहमदिल | बेरहम | रोगी | निरोगी |
| राजतंत्र | जनतंत्र | राहत | प्रकोप |
| रागी | विरागी | रिक्त | सिक्त |
| रात | दिन | रूप | कुरूप |
| रूढ़िवादी | स्वच्छान्दतावादी | रूचि | अरुचि |
| रंगीन | रंगहीन |
ल शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| लक्ष्य | अलक्ष्य | लौकिक | पारलौकिक |
| लघु | दीर्घ/गुरु | लौह | अलौह |
| लचीला | कठोर | लाघव | गौरव |
| लम्बाई | चौड़ाई | लुप्त | व्यक्त/प्रकट |
| लाभ | हानि | लोहित | अलोहित |
| लिप्त | निर्लिप्त | लापरवाह | सावधान |
| लिखित | मौखिक | लुभावना | घिनौना |
| लेन | देन | लक्षित | अलक्षित |
| लोक | परलोक | लोकातीत | साधारण |
| लोलूप | अनासक्त |
व शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| वर्तमान | भुत | विश्लेषण | शंश्लेषण |
| व्यस्त | अव्यस्त | व्यास | समास |
| व्यक्तिगत | सार्वभौम | वनस्थल | मरुस्थल |
| वाद | प्रतिवाद | विरत | निरत |
| विकारी | अविकारी | विशालकाय | क्षीणकाय |
| विजय | पराजय | विदग्ध | अविदग्ध |
| विकास | हास् | विचारित | अविचारित |
| विराट/विशाल | क्षुद्र | विबुध | अविबुध |
| विशेष | साधारण/सामान्य | विकृत | अविकृत |
| विनत | उददण्ड | वशंत | पतझड़ |
| विभव | पराभव | विकल | अविकल |
| वर | वधू | विघमान | अविघमान |
| विधवा | सधवा/सुगहिन | वर्ण्य | अवर्ण्य |
| विपन्न | सम्पन्न | विभक्त | अविभक्त |
| विदाई | स्वागत | विहित | अविहित |
| व्यष्टि | समष्टि | वैदिक | अवैदिक |
| विचलित | अविचलित | विश्वसनीय | अविश्वसनीय |
| विज्ञ | अविज्ञ | विलम्ब | अविलम्ब |
| विपद | सपद | विनीत | धृष्ट |
| विरल | सुलभ | विश्तारण | संक्षेपण |
| व्याप्त | अव्याप्त | विश्वाश | अविश्वाश |
| व्यग्र | अव्यग्र | विस्मरण | स्मरण |
| वैमनस्य | सौमनस्य | विषाद | हर्ष |
| विश्वस्त | अविश्वस्त | विशिष्ट | सामान्य |
| विस्तीर्ण | अविस्तीर्ण | वीर | कायर |
| व्यवहृत | अव्यवहृत | विहित | निषेध |
| वन | मरु | विद्वान | मुर्ख |
| वृद्ध | बालक | वेदना | परमानंद |
| विदेशी | स्वदेशी | विनम्र | उच्छृंखल |
श शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| शुकुन | अपशुकुन | शयन | जागरण |
| शब्द | निःशब्द | शांति | अशान्ति |
| शक्ति | क्षीणता | शासक | शासित |
| शरण | अशरण | शालीन | धृष्ट |
| शत्रुता | मित्रता | शिख | नख |
| शस्त्र | अस्त्र | शोषक | पोषक |
| शिष्ट | अशिष्ट | शोभनीय | अशोभनीय |
| शिक्षित | अशिक्षित | शाश्वत | क्षणिक |
| शिक्षा | अशिक्षा | शोभनीय | अशोभनीय |
| शीर्ष/सिखर तल | तल | श्लील | अश्लील |
| शिष्य | गुरु | शर्मदार | बेशर्म |
| शीतल | उष्ण | शुष्क | आर्द्र |
| शुभ | अशुभ | शुर | भीरु |
| शुद्धि | अशुद्धि | स्वास | मच्छावस |
| शुक्ल | कृष्ण | शोहरत | बदनामी |
| शुल्क | निःशुल्क | शोधित | अशोधित |
| शुचि | अशुचि | शंक | निशंक |
| शेष | अशेष | शोभन | अशोभन |
स शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| सभ्य | असभ्य | स्वामी | सेवक |
| सम्पन्न | विपन्न | स्वार्थी | परार्थी |
| सत्कार | तिरस्कार | स्पष्ट | अस्पष्ट |
| सबल | दुर्लब | संकल्प | विकल्प |
| समावेश | अनावेश | स्वजाति | विजाति |
| सनाथ | अनाथ | स्वीकृति | अस्वीकृति |
| सनातनी | प्रगतिवादी | सामयिक | असामयिक |
| ससीम | असीम | सामिष | निरामिष |
| सदाचार | दुराचार | साहस | भय |
| सरल | कठिन | सात्विक | तामसिक |
| सवर्ण | असवर्ण | साक्षर | निरक्षर |
| समूल | निर्मूल | साहचर्य | पृथक्करण |
| सत्य | झुट/असत्य | सन्निविष्टन | निस्तारन |
| स्थिर | चंचल | सातत्य | असातत्य |
| सित | असित | सहयोगी | प्रतियोगी |
| संगत | असंगत | स्वदेश | विदेश |
| संपन | विपद | सज्जन | दुर्जन |
| संकोच | निःसंकोच | सत्कर्म | दुष्कर्म |
| संयोग | वियोग | स्थावर | जंगम |
| संश्लिट | विश्लिट | सगुण | निर्गुण |
| सन्त | असन्त | सृजन | विनाश |
| सन्धि | विग्रह | सत | असत |
| सपूत | कपूत | स्थूल | सूक्ष्म |
| सक्षम | अक्षम | स्वदेशी | विदेशी |
| सुकृति | कुकृति | सुनाम | दुर्नाम |
| सुदूर | निकट | सुमुख | दुर्मुख |
| सुमार्ग | कुमार्ग | सेवित | असेवित |
| सुपथ | कुपथ | स्तब्ध | अस्तब्ध |
| सुंदर | कुरूप | सुसाध्य | दुःसाध्य |
| सुपात्र | कुपात्र | ||
| सुशील | दुःशील | सुसंगति | कुसंगति |
| सुगन्ध | दुर्गंध | स्खलित | अस्खलित |
| सुधा | गरल | स्थिरचित | अस्थिरचित |
| सौभ्य | उग्र | सुकाल | दुष्काल |
| सचेत | अचेत | सुगति | दुर्गति |
| सजल | निर्जल | सुधार्य | असुधार्य |
| सुरीति | कुरीति | सैद्वान्तिक | असैद्वान्तिक |
| स्पृश्य | अस्पृश्य | स्मरणीय | विस्मरणीय |
| सुबोध | दुर्बोध | स्वाभाविक | अस्वाभाविक |
| सौभाग्य | दुर्भाग्य | स्वार्थ | परमार्थ |
| सुमति | कुमति | सुखान्त | दुखान्त |
| सुर | असुर | सुफल | कुफल |
| सुप्रबन्ध | कुप्रबन्ध | स्याह | सफेद |
| समावेशन | अनावेशन | स्निग्ध | अस्निग्ध |
| स्वर्ग | नरक | स्थैर्य | अस्थैर्य |
| संतोष | असंतोष | स्वावलम्बी | परावलम्बी |
| सरल | स्पर्द्धा | सहयोग | |
| सहित | रहित |
ह शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| हर्ष | विषाद | हमदर्द | बेदर्द |
| हमारा | तुम्हारा | हत | अहत |
| हँसना | रोना | हिंसा | अहिंसा |
| हस्व | दीर्घ | हास | रुदन |
| हित | अहित | ह्रास | वृद्धि |
| हेय | ग्राह्रा | हार | जीत |
| होनी | अनहोनी | हानि | लाभ |
क्ष शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| क्षर | अक्षर | क्षति | लाभ |
| क्षमा | दण्ड | क्षुद्र | महत |
| क्षणित | शास्वत | क्षुब्द | शान्त |
| क्षय | अक्षय | क्षोभ | प्रसन्नता |
| क्षीण | स्वस्थ |
त्र शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| त्रिकोण | षट्कोण | त्रिकुटी | भृकुटी |
ज्ञ शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| ज्ञान | अज्ञान | ज्ञानी | मूढ़/मुर्ख |
| ज्ञेय | अज्ञेय | ज्ञात | अज्ञात |
श्र शब्द से शुरू होने वाले विलोम शब्द
| शब्द | विलोम | शब्द | विलोम |
| श्राप | आशीर्वाद | श्रोता | वक्ता |
| श्रद्धा | अश्रद्धा | श्रवण | दर्शन |
| श्रीमान | श्रीमती | श्रांत | प्रसन्न |
| श्रृंखला | विश्रृंखला | श्रव्य | दृश्य |
No comments:
Post a Comment